W grudniu 2025 roku Toruń zainicjował nowatorski projekt Szkolnych Budżetów Partycypacyjnych (SBP), mający na celu zwiększenie zaangażowania społeczności szkolnych w proces decyzyjny. Projekt, wspierany przez Biuro Dialogu i Innowacji Miejskich oraz Fundację Pole Dialogu, zakłada aktywne uczestnictwo uczniów, nauczycieli, rodziców oraz lokalnych władz w tworzeniu modelu SBP. Celem przedsięwzięcia jest lepsze zrozumienie potrzeb i gotowości szkół do implementacji tego mechanizmu.
Warsztaty i konsultacje społeczne
W ramach projektu zorganizowano serię warsztatów i konsultacji, które zgromadziły 50 uczestników z różnych środowisk. Młodzież uczestniczyła w warsztatach „Szkolny Budżet Idealny”, natomiast dorośli skupili się na praktycznych aspektach wdrożenia SBP w Toruniu. Uczestnicy mieli również możliwość zgłaszania swoich uwag zarówno elektronicznie, jak i tradycyjnie, co pozwoliło na szerokie zebranie opinii i pomysłów.
Rekomendacje dotyczące implementacji SBP
Z konsultacji wyłoniło się kilka kluczowych rekomendacji. Podstawowym założeniem jest, że SBP powinno być narzędziem edukacyjnym, rozwijającym u uczniów kompetencje obywatelskie. Ważne, aby uczniowie mieli istotny wpływ na wybór projektów, a dorośli pełnili rolę wspierającą. Proponuje się elastyczność w adaptacji modelu, aby dostosować go do specyfiki każdej szkoły.
Plan wdrożenia i alokacja środków
Proponowany proces wdrażania SBP obejmuje kilka etapów: informowanie, zgłaszanie pomysłów, weryfikację, dopracowanie koncepcji, głosowanie oraz realizację i ocenę. Zasugerowano utworzenie zespołów roboczych złożonych z uczniów, nauczycieli i dyrekcji oraz zróżnicowanie środków finansowych według grup wiekowych. Formalności i obsługę finansową powinien przejąć Urząd Miasta, aby szkoły mogły skupić się na funkcji edukacyjnej.
Wsparcie i integracja
Równość i dostępność to kluczowe elementy przy tworzeniu SBP. Zaleca się stworzenie mechanizmów wsparcia, takich jak szkolenia i sieci wymiany doświadczeń. Konieczne jest dostosowanie form udziału do różnych barier komunikacyjnych i technologicznych, a działania animacyjne mogą znacząco zwiększyć zaangażowanie uczniów.
System monitoringu i pilotaż
Konsultacje podkreśliły potrzebę ciągłego monitorowania i oceny SBP, co pozwoli na zbieranie danych zwrotnych i ulepszanie procesu. Planowany jest pilotaż w 2026 roku, w którym uczestniczyć będzie 14 toruńskich szkół. Każda z nich otrzyma około 2000 zł na realizację projektów, co umożliwi testowanie procedur oraz analizę potencjalnych barier.
Szkoły uczestniczące w pilotażu
Do pilotażu zakwalifikowano siedem szkół podstawowych, w tym Szkołę Podstawową nr 10 i Szkołę Podstawową nr 14 im. Błękitnej Armii, oraz siedem szkół ponadpodstawowych, jak III Liceum Ogólnokształcące i Zespół Szkół Muzycznych im. K. Szymanowskiego. Te placówki będą pierwszymi, które wdrożą SBP, tworząc wzorzec dla innych szkół w przyszłości.
Projekt ma na celu nie tylko edukację i rozwój młodzieży, ale również opracowanie modelu, który będzie skalowalny i możliwy do adaptacji w innych szkołach w Polsce, przyczyniając się do szerszego rozumienia i praktykowania demokracji wśród młodych ludzi.
Źródło: Urząd Miasta Torunia