Muzeum Okręgowe Ratusz Staromiejski Toruń

W samym środku toruńskiego Rynku Staromiejskiego stoi gotycki ratusz, który od dziesięcioleci pełni funkcję głównej siedziby Muzeum Okręgowego. To nie tylko jedno z największych muzeów w Polsce, ale też budynek, który sam w sobie jest eksponatem – część gotyckiego zespołu wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Przez wieki mieściła się tu władza miejska, goszczono królów, odbywały się sądy i kwitł handel.

Dziś zamiast kupców i rajców krążą tu zwiedzający, którzy mogą zobaczyć kolekcje od średniowiecznych witraży po obrazy Beksińskiego.

Historia ratusza – od kramów kupieckich do muzeum

Pierwsze zabudowania w tym miejscu pojawiły się już w drugiej połowie XIII wieku. Zaczęło się od ław chlebowych i kramów kupieckich po wschodniej stronie, gdzie handlowano głównie żywnością. Niedługo potem po zachodniej stronie stanęły sukiennice – tam sprzedawano luksusowe tkaniny sprowadzane z Flandrii.

Zbudowany na planie kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem, ratusz łączy w sobie gotyk z niderlandzkim manieryzem. Przez stulecia był sercem miasta – głównym ośrodkiem sądowym, siedzibą rady miejskiej i miejscem, gdzie przyjmowano wielkich mistrzów krzyżackich oraz polskich monarchów.

W czerwcu 1501 roku w Sali Królewskiej toruńskiego ratusza zmarł król Jan Olbracht. Według tradycji jego serce złożono w pobliskim kościele świętych Janów, choć prawda była bardziej prozaiczna – ciało monarchy trzeba było zabalsamować przed transportem do Krakowa.

Po wojnie muzeum reaktywowano w 1946 roku. Najpierw funkcjonowało jako Muzeum Pomorskie, a w 1965 roku otrzymało status Muzeum Okręgowego. Dziś to placówka z siedmioma oddziałami rozsianymi po Toruniu, ale główna siedziba w ratuszu pozostaje najbardziej spektakularna.

Co zobaczysz w Muzeum Okręgowym

Ekspozycje rozciągają się na kilku kondygnacjach i obejmują różne epoki. Galeria Sztuki Gotyckiej prezentuje unikatowe XIV-wieczne witraże, a wystawa poświęcona historii i rzemiosłu artystycznemu pokazuje rozwój miasta od 1233 do 1793 roku.

W Sali Mieszczańskiej wisi galeria portretów wybitnych mieszczan z XVI-XVIII wieku. Znajduje się tu też słynny portret Mikołaja Kopernika – prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalny wizerunek astronoma na świecie. Sala Królewska to z kolei miejsce, gdzie można zobaczyć najstarszy w Polsce poczet królów polskich.

Jedną z największych atrakcji są skarby – biżuteria ze Skrwilna i Nieszawy. Skarb ze Skrwilna należy do najcenniejszych zabytków w polskich zbiorach muzealnych ze względu na wysoką jakość artystyczną, wartość kruszcu i kamieni szlachetnych. Co ciekawe, cały zespół należał do jednej rodziny szlacheckiej – Piwów – która wcale nie była najzamożniejsza w regionie.

Galeria malarstwa polskiego – od Matejki po Beksińskiego

Galeria Malarstwa i Rzeźby Polskiej to imponująca kolekcja obejmująca dzieła od końca XVIII wieku do początku XXI wieku. Wiszą tu obrazy Bacciarellego, Matejki, Kossaka, Chełmońskiego, Wyspiańskiego. Są prace Witkiewicza, Grottgera, Fałata, Wyczółkowskiego, Malczewskiego i Ruszczycza – praktycznie wszystkie trendy w polskim malarstwie mają tu swoją reprezentację.

Nie brakuje też dzieł współczesnych. Można zobaczyć prace Andrzeja Wróblewskiego czy Zdzisława Beksińskiego. To rzadka okazja, żeby w jednym miejscu prześledzić ewolucję polskiej sztuki przez ponad dwa stulecia.

Mennice, monety i toruńskie wyznania

Wystawa poświęcona mennicom i monetom toruńskim obejmuje okres od 1233/1238 do 1765 roku. To fascynująca podróż przez historię lokalnego pieniądza i gospodarki.

Osobna ekspozycja dokumentuje obecność w nowożytnym Toruniu różnych wyznań – z dominującym luteranizmem. Prezentuje trudną i skomplikowaną historię miasta i jego świątyń, a jednocześnie pokazuje wyroby sztuki artystycznej z okresu nowożytnego, głównie o charakterze protestanckim.

Wieża ratuszowa – najlepszy widok na Toruń

Na szczycie 40-metrowej wieży ratuszowej znajduje się taras widokowy dostępny siedem dni w tygodniu. Stamtąd rozciąga się panorama całego miasta – czerwone dachy, gotyckie kościoły, wijąca się Wisła. To jedno z najlepszych miejsc do zrobienia zdjęć Torunia.

Wieża jest czynna w różnych godzinach w zależności od pory roku – zimą do 16:00, wiosną i jesienią do 18:00, a latem nawet do 20:00. Warto sprawdzić aktualne godziny przed wizytą.

Wejście na wieżę wymaga pokonania schodów, ale widoki wynagradzają wysiłek. Z góry widać nie tylko starówkę, ale też układ miasta i jego otoczenie.

Dla kogo jest to muzeum

Muzeum w ratuszu to miejsce, które sprawdzi się praktycznie dla każdego. Miłośnicy historii znajdą tu średniowieczne eksponaty i opowieści o życiu dawnego Torunia. Fani sztuki docenią bogatą galerię malarstwa. Rodziny z dziećmi mogą połączyć wizytę w muzeum z wejściem na wieżę – dzieciaki zazwyczaj uwielbiają takie punkty widokowe.

Sam budynek robi wrażenie swoją architekturą. Gotyckie sklepienia, reprezentacyjne sale, wewnętrzny dziedziniec – to wszystko tworzy niepowtarzalny klimat. Nawet jeśli ktoś nie jest wielkim fanem muzeów, samo przejście się po wnętrzach ratusza może być ciekawym doświadczeniem.

Warto zarezerwować na zwiedzanie przynajmniej dwie godziny. Jeśli chce się dokładnie obejrzeć wszystkie ekspozycje i spokojnie poczytać opisy, można tu spędzić nawet pół dnia.

Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd

Godziny otwarcia: Muzeum jest nieczynne w poniedziałki. Od maja do września otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-18:00. Od października do kwietnia również od wtorku do niedzieli, ale krócej – 10:00-16:00.

Wieża ratuszowa ma nieco inne godziny wejścia. Od stycznia do marca oraz od listopada do grudnia: 10:00-16:00. W kwietniu i październiku: 10:00-18:00. Od maja do września: 10:00-20:00.

Ceny biletów: Muzeum oferuje różne rodzaje biletów w zależności od tego, co chce się zwiedzić. Warto sprawdzić aktualne ceny na stronie muzeum.torun.pl, ponieważ mogą się zmieniać. Dostępne są bilety ulgowe dla studentów, seniorów i dzieci.

Lokalizacja i dojazd: Ratusz Staromiejski znajduje się przy Rynku Staromiejskim 1, w absolutnym centrum zabytkowej części Torunia. Jeśli ktoś jedzie samochodem, najlepiej zaparkować na jednym z parkingów przy starówce – samo centrum jest strefą ograniczonego ruchu. Z dworca PKP do rynku można dojść pieszo w około 15-20 minut lub dojechać autobusem miejskim.

Muzeum prowadzi też działalność edukacyjną – organizuje oprowadzania kuratorskie, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz wystawy czasowe. Na stronie internetowej można znaleźć informacje o aktualnych wydarzeniach i ekspozycjach tymczasowych.

Kontakt: telefon 56 660 56 12, adres mailowy i szczegółowe informacje dostępne na oficjalnej stronie. W ratuszu mieści się też Centrum Obsługi Ruchu Turystycznego, gdzie można uzyskać informacje o innych atrakcjach Torunia i okolicy.