Park Miejski w Toruniu to 25-hektarowy teren zieleni rozciągający się wzdłuż Wisły na Bydgoskim Przedmieściu. Założony w 1817 roku, należy do najstarszych publicznych parków miejskich w Polsce. Co ciekawe, powstał na terenie dawnych wyrobisk cegielnianych – stąd jego historyczna nazwa Park Cegielnia.
Miejsce ma w sobie coś z angielskiego parku krajobrazowego. Falisty teren ze skarpą opadającą ku Wiśle, dwa stawy powstałe w miejscu zalanych wyrobisk, gęsta zieleń i sieć alejek tworzą przestrzeń, która przez ponad 200 lat służy mieszkańcom jako główne miejsce wypoczynku.
- malownicze stawy z domkami dla ptaków
- romantyczna grota i kaskada
- historyczna Ławka Schillera
- rozbudowane place zabaw dla dzieci
- idealne miejsce na piknik w cieniu drzew
Historia wyrosła z gliny
Trudno uwierzyć, że w miejscu dzisiejszego parku kiedyś wydobywano glinę i produkowano cegły. Po wyeksploatowaniu terenu w XIX wieku postanowiono go zalesić, a wyrobiska zalano wodą. W 1886 roku połączono Ziegelei-Park z pobliskim Laskiem Cegielnia, tworząc jedno założenie w stylu angielskim.
Ostateczny kształt park zyskał w latach dwudziestych XX wieku. Przed wybuchem I wojny światowej był największym miejscem wypoczynkowym w całych Prusach Zachodnich – co daje wyobrażenie o jego znaczeniu dla regionu.
W XIX wieku w parku działała największa w prowincji zachodniopruskiej letnia restauracja, która mieściła aż 4 tysiące gości.
W 1997 roku Park Miejski wpisano do rejestru zabytków. Lata 2012-2013 przyniosły gruntowną rewitalizację, która przywróciła mu dawny blask i dostosowała do współczesnych potrzeb.
Co zobaczysz spacerując alejkami
Główne wejście znajdziesz u zbiegu ulic Konopnickiej i Bydgoskiej. Stamtąd prowadzą dwie alejki – pierwsza wzdłuż ulicy Bydgoskiej, oddzielona od niej pasem zieleni, druga wijąca się głębiej w teren parku.
W głębi czekają dwa stawy, sukcesywnie oczyszczane i porządkowane. Na większym ustawiono drewniany domek dla kaczek i ptactwa wodnego. Obok znajduje się kaskada, a w sąsiedztwie fantazyjna grota – element, który dodaje parkowi romantycznego charakteru.
Most prowadzący przez starorzecze Martwą Wisłę łączy park z nadwiślańskimi błoniami. Ten widok został świadomie wpisany w kompozycję parkową – perspektywy rozciągające się ku rzece stanowią ważny element angielskiego założenia.
Dla rodzin z dziećmi przygotowano rozbudowane place zabaw. Są też leżaki i hamaki rozstawione w cieniu drzew – można po prostu przyjść, położyć się i odpocząć. Niewielka scena z półkolistymi drewnianymi siedziskami służy do organizowania kameralnych koncertów i lokalnych wydarzeń.
Pomniki i ławka Schillera
Na przestrzeni lat park był miejscem stawiania pomników – większość z nich nie przetrwała burzliwej historii XX wieku. Do dziś zachowała się marmurowa Ławka Schillera z popiersiem poety, postawiona w 1909 roku z okazji 150. rocznicy jego urodzin. Po renowacji w latach 2004-2005 wciąż można ją zobaczyć – zakątek ten nazywano kiedyś Idyllą.
Dawniej stały tu pomniki konny Fryderyka Wielkiego, Germania, Stanisława Moniuszki czy Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 1937 roku odsłonięto pomnik Żołnierzy Wojsk Balonowych, który dwa lata później został zniszczony przez wojska niemieckie.
14 sierpnia 2020 roku, w przeddzień Święta Wojska Polskiego i w setną rocznicę Cudu nad Wisłą, w parku odsłonięto replikę pomnika Żołnierzy Wojsk Balonowych. Autorem kopii jest toruński artysta Maciej Jagodziński-Jagenmeer.
Zieleń warta uwagi
Park to nie tylko historia i architektura, ale przede wszystkim botaniczna różnorodność. Rosną tu stare cisy, jedyny w Toruniu kasztan jadalny, klon tatarski czy ozdobna mąkinia. Miłośnicy egzotycznych drzew znajdą kłęk kanadyjski, bożodrzew chiński, dławisz okrągłolistny, miłorząb dwuklapowy, iglicznię trójcierniową i ajlant gruczołowaty. Na trawnikach kwitną jaśminowce i głogi.
Ta różnorodność gatunkowa to efekt przemyślanego doboru roślin przez kolejne pokolenia zarządców parku. Warto zwolnić tempo i przyjrzeć się poszczególnym okazom – niektóre pamiętają jeszcze czasy pruskie.
Dla kogo to miejsce
Park Miejski obsługuje praktycznie wszystkich. Rodziny z dziećmi mają place zabaw i bezpieczne alejki do spacerów z wózkiem. Biegacze i rowerzyści korzystają z utwardzonych ścieżek – przez teren prowadzi odcinek niebieskiego szlaku rowerowego oraz czarny szlak pieszy „forteczny” wyznaczone przez Oddział Miejski PTTK.
Są też korty do koszykówki i stoły do ping-ponga dla aktywnych. Miłośnicy ptaków mogą obserwować życie nad stawami. Studenci z pobliskiego kampusu przychodzą tu na przerwy między zajęciami. Seniorzy siedzą na ławkach karmiąc kaczki.
Co roku organizowane jest tu Święto Bydgoskiego Przedmieścia – lokalna impreza, która przyciąga mieszkańców dzielnicy. Niewielka scena parkowa służy też do kameralnych koncertów w sezonie letnim.
Praktyczne informacje
Wstęp do parku jest bezpłatny i dostępny przez całą dobę. To miejsce publiczne, z którego każdy może korzystać bez ograniczeń.
Dojazd jest prosty – tramwaje linii 2, 3 i 6 zatrzymują się przy ulicy Bydgoskiej. Można też dojechać autobusami miejskimi. Dla zmotoryzowanych parking znajduje się przy głównym wejściu u zbiegu Konopnickiej i Bydgoskiej.
Na spokojny spacer z przystankami przy stawach i pomnikach warto przeznaczyć około godziny. Jeśli planujesz piknik z rodziną albo chcesz skorzystać z leżaków i po prostu odpocząć – zostań dłużej, nawet na pół dnia.
Park leży na końcowym odcinku przyrodniczo-edukacyjnej ścieżki dydaktycznej prowadzącej z Przysieka – warto połączyć wizytę z dłuższym spacerem. W okolicy znajduje się też Ogród Zoobotaniczny oraz zabytkowa zabudowa Bydgoskiego Przedmieścia.
Teren nie jest specjalnie wyodrębniony z otoczenia – cała dzielnica charakteryzuje się rozwiniętą zielenią, więc park naturalnie przechodzi w sąsiednie ulice i skwery. To sprawia, że spacer może płynnie przerodzić się w zwiedzanie całego Bydgoskiego Przedmieścia.